Мемлекеттік қызметтің жаңа моделі (үлгісі)

Қандай мақсатпен мемлекеттік қызметке жаңа модель дегеніміз не?
Мемлекеттік қызметтің жаңа үлгісі – мемлекеттік қызметке ең лайықты адамдарды іріктеп, қабылдап, лауазыммен жоғарылағанда олардың біліктілігін, еңбегін ескеріп, жүйені қалыптастыру – болып табылады.
Мемлекеттің қызметтің жаңа моделі қай уақытта жұмысын бастайды?
2012 жылдың 14 желтоқсандағы мемлекеттік қызмет туралы Заңына сәйкес 2013 жылдың 26 наурызында мемлекеттік қызметтің жаңа моделі күшіне енеді. Жалпы ұлттық «Стратегия-2050» бағдарламасының келісімі бойынша Қазақстан Республикасының Президентінің Жарлығының жобасына сәйкес кадрлық саясатқа қатысты. Ұлттық комиссия құру, сондай-ақ, «А» корпусына үміткерлердің арнайы біліктілік талаптарын және мемлекеттік қызметкерлердің жоғарлату механизмдерін 2013 жылдың 1 наурызына дейін жетілдіру қажет.
Мемлекеттік қызметкерлер жаңа мемлекеттік қызметкерлер моделіне сәйкес қандай категорияларға бөлінеді?
Мемлекеттік қызмет туралы Заңға сәйкес мемлекеттік қызметкерлер мемлекеттік саяси қызметкерлер, мемлекеттік әкімшілік қызметшілер басқарушы («А» корпусы) және мемлекеттік әкімшілік қызметшілер – орындаушылар («Б» корпус).
«А» корпусы - Қазақстан Республикасы Президенті айқындайтын кадр резервіне іріктеудің ерекше тәртібі, сондай-ақ, арнайы біліктілік талаптары көзделген басқарушылық деңгейдегі мемлекеттік әкімшілік лауазымдар. «А» корпусы екі деңгейде болады – ұлттық және өңірлік (региональный).
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы жобасының мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдары бойынша тізіліміне сәйкес 2013 жылдың 15 қаңтарына «А» корпусының ұлттық деңгейіне лауазымдар кіреді:
- Орталық мемлекеттік органдардың жауапты хатшылары;
- ҚР Парламенті Сенаты және Мәжіліс аппараттарының басшылары, ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Жоғарғы Соты аппаратының) басшысы, олардың орынбасарлары және Конституциялық кеңестің және ҚР Президенті іс басқармасы, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті аппараттарының басшылары.
Құрамына жауапты хатшылар кірмейтін:
- Орталық мемлекеттік органдарының аппарат басшылары, Адам құқықтары жөніндегі Ұлттық орталық;
- Облыстардың, астананың, республикалық маңызы бар қалалардың әкімдері аппарат басшылары ;
- Орталық атқарушы органдар комитеттерінің төрағалары мен олардың орынбасарлары;
- Облыстық маңызы бар қалалардың әкімдері (облыстық әкімшілік орталығы болып саналатын қаланың әкімін қоспағанда) және облыс, аудандары;
- Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі аумақтық органдарының басшылары – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің облыстардағы, Астана және Алматы қалаларындағы тәртіптік кеңестерінің төрағалары;
- Парламент палатасының құрылымдық бөлімшелерінің басшылары, Премьер-Министрінің Кеңсесі, ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Жоғарғы Соты аппараты), Конституциялық кеңестің аппараты, ҚР Президенті іс басқармасы, Орталық сайлау комиссиясының аппараты, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті және мемлекеттік қызмет істері Агенттігі.
Аумақтық деңгейдегі «А» корпусына:
- Өңіраралық, облыстық, аумақтық департамент басшылары, орталық мемлекеттік органдардың инспекциялары мен ведомстволар (мекемелер);
- Облыс әкімінің аппарат басшылары, облыстардың, астананың және республикалық маңызы бар қалалық әкімдері аппараттарының басшылары;
- Жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын
- Облыстық атқарушы органдардың басшылары;
- Облыстық маңызы бар қаланың әкімінің орынбасарлары мен облыстық аудан әкімдерінің орынбасарлары;
- Қала аудандардың әкімдері мен олардың орынбасарлары;
- Аудандардағы қалалардың, селолық округтердің, кенттердің, ауылдық әкімдері (сайлауға дейін).
-
«А» корпусындағы қызметке тұруға кім үміткер бола алады?
«А» корпусындағы қызметке тұруға Қазақстан Республикасының азаматтары, жасы 18 ден 63 жасқа дейін (әйел адамдарға – 58) қажетті білімі бар, квалификациялық талаптарға сай және кәсіби дайындық деңгейі бар, Қазақстан Республикасының Президентінің актілерімен және өзге де нормативтік құқықтық актілемен айқындалған тәртіпте.
Әр үміткер ұлттық деңгейдегі «А» корпусының кадрлық резервіне ұсыныс хат жолдау қажет:
жетекшіден (саяси мемлекеттік қызметшіден) – 1;
өзге де саяси мемлекеттік қызметшіден, ҚР Парламент депутатынан, сондай-ақ облыстық, республикалық маңызы бар қала, астананың мәслихат хатшысынан – 1;
Жетекшінің ұсынысы орнына (саяси мемлекеттік қызметші) 2 ұсыныс жолдану мүмкін; 1 – өзге саяси мемлекеттік қызметшілерден, 1-ұлттық компания жетекшілерінен, олардың тағайындалуы Президенті Әкімшілігімен келісілген болуы тиіс.
Үміткер бір мемлекеттік органның саяси мемлекеттік қызметшілерінен бір ғана ұсыныс жолдай алады.
Үміткерді кадрлық саясат жөніндегі Ұлттық комиссияның қарауына дейін әрбір кезенінде Ұсыныс хат қабылдану мүмкін. Ұсыныстың қолдану мерзімі – 2 жылға дейін.
«А» корпусындағы резервке үміткерлерге жұмыс өтілі бойынша қандай квалификациялық талаптар қойылады?
Ұлттық деңгейдегі «А» корпусындағы лауазымды атқару үшін үміткерлерге жұмыс өтілі бойынша келесідей квалификациялық талаптар:
1)жергілікті мемлекеттік органдарда (облыс әкімі аппаратының жетекшісі, аудан әкімі және т.б.) мемлекеттік қызметте 7 жыл жұмыс өтілі болу қажет, соның ішінде 2 жылдан кем емес жетекшілік қызметте облыстық немесе орталық деңгейдегі (немесе жұмыс өтілі, соның ішінде жұмыс өтілі жетекшілік жұмыстарда:- корпоративтік секторда; ірі кәсіпкерлік болатын коммерциялық
кәсіпорындарда; мемлекеттік ұйымдарда; мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты іске асырушы, мемлекеттік емес ұйымдарда);
2)орталық мемлекеттік органдарда (жауапты хатшы, комитет төрағасы және т.б.) мемлекеттік қызметте 7 жыл жұмыс өтілі болу қажет, соның ішінде 2 жылдан кем емес жетекшілік қызметте облыстық немесе орталық деңгейдегі (немесе жұмыс өтілі, соның ішінде жұмыс өтілі жетекшілік жұмыста: - корпоративтік секторда; ірі кәсіпкерлік болатын коммерциялық кәсіпорындарда; мемлекеттік ұйымдарда; мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты іске асырушы, мемлекеттік емес ұйымдарда).
Мемлекеттік және мемлекеттік емес сектордағы жұмыс өтілі белгілі коэфиценттерді есептеуден тұрады.
Ұлттық деңгейдегі «А» корпусындағы барлық лауазымдар үшін квалификациялық талаптар бір.
Жұмыс өтіліне сондай-ақ «Болашақ» президент бағдарламасы бойынша, Президент жанындағы мемлекеттік басқару Академиясындағы білім алу (оқу) кезеңдері есепке алынады.
Үміткерлерге шетел тілін меңгеру қосымша артықшылық береді.
«А» корпусына кадрлық резервке кандидаттар қандай сынақ тапсырады?
«А» корпусына кадрлық резервке кандидаттар мемлекеттік тілді және ҚР заңдылықтарын білуге сыңақтамалар тапсырады (сапалы жаңартылған бар сынақтамалар негізінде), сонымен қатар кәсіби және жеке біліктілігін анықтау.
Заңдылықтарды білуге сынақтамаларда: ҚР Конституциясы, «ҚР Президенті туралы» Конституциялық заңы, «Мемлекеттік қызмет туралы» заңы, «Жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Әкімшілік рәсімдер туралы», «Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін өзі басқару», «Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы», «Нормативтік құқықтық актілер туралы», ҚР Президентінің «Жауапты хатшының мәртебесі мен өкілеттіктері туралы» жарлығы, «Қазақстан – 2050» Стратегиясы.
Ұлттық деңгейдегі «А» корпусына кадрлық резервке орналасатын кандидаттар сынақтаманы Астана қаласында өтеді.
«А» корпусының кадр резервіне іріктеу қалай өтеді?
Ұлттық деңгейдегі «А» корпусының кадр резервіне іріктеу келесі тараулар негізінде жүзеге асады:
1. Біліктілік талаптарының сәйкестілігін талдау
2. Заңдылықтарды, жеке бас сипаттамасы және мемлекеттік тілді білуге сынақтамадан өту
3. Мемлекеттік саяси қызметшілердің, Сенат, Мәжіліс депутаттарының, облыс мәслихатының хатшысы, Президент Әкімшілігімен келісіп тағайындалатын ұлттық компаниясының, холдинг басшыларының ұсыным хаттар негізінде.
4. ҚР Президент жанындағы ұлттық кадрлық саясат комиссиясының шешімі. Сонымен қатар Астана, Алматы қалалары және облыс, аудан әкімдіктері аппарат басшылары кандидат лауазымдарына кадрлық комиссиясының ұсынысы талап етіледі, республикалық маңызы бар қала, астана.
Аймақ деңгейінде – негіз.
1. Біліктілік талаптарының сәйкестілігін талдау
2. Заңдылықтарды, жеке бас сипаттамасы және мемлекеттік тілді білуге сынақтамадан өту
3. Облыстық кадр комиссияның шешімі
Екі деңгейдегі «А» корпусының кадр резервіне іріктеу тәртібі ҚР Президентімен аңықталады.
-«А» корпусының әкімшілік мемлекеттік қызметінің кадрлық резервіне тіркелген азаматтар бос әкімшілік мемлекеттік қызметке «А» корпусы лауазымдық орынға конкурстық іректеуге қатысуға құқығы бар. «А» корпусына іріктеу тәртібі және мемлекеттік лауазымға орналасуын ҚР Президенті айқындайды.
«А» корпусына кімнің конкурссыз орналасуға құқығы бар?
-«А» корпусына конкурыстық іріктеу және кадрлық резервке іріктеусіз орналасуға ҚР –сының Пре-тінің шешімімен - Парламен Депутатары, маслихат депутатары, тұрақты негізде жұмысшылар, саяси мемлекеттік кызметкерлер, соттар, өз өкілдіктерін токтаткандар,жағымсыз себебтермен босатылғандардан тыс, алты айдан кем емес өз өкілдіктерін аткарғандар және квалификациялық талаптар ға сай келетіндер.
Мемлекеттік кызметтегі «А» корпусынадағы қызметшілердің жұмысы қандай жолмен бақылауда болады.
-«А» корпусындағы қызметкерлердін жұмысын тікелей өз басшысымен бақылауда болады.Ұлтық және аймақтық саяси кадрлық комиссия бағалау мәселесімен айналасады. /соның ішінде мемлекеттік органның бағалау нәтежесіне және рейтенгісін./, карерлік жоспарлау, ротация, тәртіптік жауапка тарту және қызметтен босату ұсыныстарын енгізеді.
Жоғарда көрсетілген комиссияның құзыры Президент актісімен және және нормативтік құқықтық актілермен айқындалады.
«А» корпусындағы Мемлекеттік қызметкердің жаңа моделге енгізгенге дейін кәзіргі қызметкер кандай статусқа жатады.
Жана заңңын күшіне еңгеннен кейін / 2013 жылдың 26 наурыз айында/ ұлтық немесе аймақтық комиссияның қортындысын алғанға дейін, еңбек шартына отыру қажет. Кандидаттың аткарып отырған лауазымына лайықтығын бағалау , тестің қортындысымен, әңгімелесу өткізу, рейтинг і қортындысы бойынша, мемлекеттік бағдарламаны орындау, бюджеттік қаржыны тиімді пайдалану және де басқа да талаптар бойынша жүргізіледі.
Шектен жоғары баға алған аудан әкімдері аймақтық комиссиядан әңгімелесу тәсілімен өтеді. Олардың қортындысы бойынша ұлттық комиссияға кандидат ұсынылады.
«А» корпусындағы кандидаттың қызметтегі уақыт ұзақтылығының статусы кандай?
«А» корпусындағы кадрлық резервке енгізілген кандидаттың бір қызметте 8 жыл қызметтік стажы орталық мемлекеттік органда немесе облыста барларға осындай қызметтке тағайындалмайды.
Ұлттық комиссия қаралуына облыстағы аймақтық комиссияның ұсынылымы негізінде «А» корпусының кадрлық резервіне қанша үміткер жіберіледі?
Әр аймақтан үміткерлер максималдық саны бойынша ұсыныс келесі схема бойынша еңгізіледі: Барлық аудандық әкімдер штаттық саны бойынша 50
пайыз . еңгізілген үміткерлер бойынша қабылданбағандардың орнына қосымша үміткерлер бір рет беріледі. Үміткерлер жетпей калған кезде осы немесе басқа облыстан аймақтық комиссия ұсыныс «А» корпусына енгізе алады. Осындай тәртіп «А» корпусындағы барлық қызметтергеде қаралған.
«А» корпусындағы резервтегі үміткерлердің «Жеке карта»-дегеніміз не?
«А» корпусындағы резервистің ұлтық комиссияға жіберілген Әр үміткердің «Жеке карта»-сын жасау үшін келесі құжаттар керек:
--Аты-жөні, әкесінің аты, атқарып отырған қызметі ;
-- атқарып отырған қызметтік қортындысы / рейтенгісі/
- Тест қорытындысы;
- Арнайы тексеру қорытындысы;
- Үміткерлерді тандау хаттамасы;
«А» корпусындағы резервтегі үміткерлердің «Жеке карта»-дегеніміз не?
«А» корпусындағы резервистің ұлтық комиссияға жіберілген Әр үміткердің «Жеке карта»-сын жасау үшін келесі құжаттар керек:
--Аты-жөні, әкесінің аты, атқарып отырған қызметі ;
-- атқарып отырған қызметтік қортындысы / рейтенгісі/
- Тест қорытындысы;
- Арнайы тексеру қорытындысы;
- Үміткерлерді тандау хаттамасы;
«А» кадрлық резервінің құрамында болу мерзімі?
«А» кадрлық резервінің құрамында болу мерзімі 2 жылдан аспайды.
«Б»корпусы деген не?
«Б» корпусы - «А» корпусына кірмейтін, әкімшілік мемлекеттік лауазымдар.
«Б» корпусындағы лауазымға кімдер үміткер бола алады?
«Б» корпусындағы лауазымға үміткер болып 18-ден 63 жасқа дейінгі аралығындағы (әйелдер үшін 58) Қазақстан Республикасының азаматы, қажетті білімі бар, кәсіби дайындығы және квалификациялық талаптарға сай болу қажет.
«Б»корпусына іріктеу қалай жүреді?
«Б» корпусындағы әкімшілік мемлекеттік қызметкер уақытша бос және тұрақты негізде конкурс тәсілі арқылы мемлекеттік органмен жүргізіледі. «Б» корпусындағы әкімшілік мемлекеттік қызметшілерге квалификациялық талаптар мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелерінің негізгі қызметінің бағыттарына қарай, лауазымдық өкілеттілігін, әкімшілік мемлекеттік қызметімен жүзеге асырылатын және мемлекеттік органмен бекітілген, мемлекеттік қызмет істері агенттігімен келісілген үлгілік квалификациялық талаптар негізіндегі әкімшілік мемлекеттік қызметшілерінің санатына қойылатын талаптар.
«Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымдарына орналасуға және мемлекеттік әкімшілік қызметтің кадр резервіне тұруға тестілеу бағдарламасы:
1) А-1, А-2, А-3, А-4, В-1, В-2, В-3, С-1, С-2, С-3, С-О-1, С-О-2, С-О-3, C-R-1, D-1, D-2, D-3, D-О-1, D-О-2, D-О-3, Е-1, Е-2, E-R-1 санаттары үшін:
мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма);
логикалық тест (10 тапсырма);
Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Парламентi және оның депутаттарының мәртебесi туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Әкімшілік рәсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке және заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тәртiбi туралы» (15 сұрақ) Заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi;
2) басқа санаттар үшін:
мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма);
логикалық тест (10 тапсырма);
Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Парламентi және оның депутаттарының мәртебесi туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Әкімшілік рәсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке және заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тәртiбi туралы» (15 сұрақ) Заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi.
«Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымдарына орналасу үшін:
Б» корпусының А-1, А-2, А-3, А-4, В-1, В-2, В-3, С-1, С-2, С-3, С-О-1, С-О-2, С-О-3, C-R-1, D-1, D-2, D-3, D-О-1, D-О-2, D-О-3, Е-1, Е-2, E-R-1 санаттары үшін әрбір нормативтік құқықтық актілер бойынша мүмкін болған 15 жауаптан кем дегенде 10 дұрыс жауапты құрайды;
басқа санаттар үшін әрбір нормативтік құқықтық актілер бойынша мүмкін болған 15 жауаптан кем дегенде 8 дұрыс жауапты құрайды.